ROZWÓJ BADAŃ
- Badania statystyczne w ramach Kościoła katolickiego w Polsce
prowadzone są od 1972 r. kiedy to Zakład Socjologii Religii rozpoczął
pełne badania ankietowe (socjograficzne). W następnych latach podjęto
również powszechne, coroczne badania uczestnictwa w niedzielnej Mszy św.
których celem jest ustalenie wskaźnika “dominicantes”. Kolejnym krokiem
w rozwoju badań statystycznych było rozpoczęcie spisów duchowieństwa i
parafii. Spisy duchowieństwa przeprowadzono w latach: 1971, 1980, 1985,
1990, 1994, 1997, 2001, 2005 a spisy parafii w 1994, 1996, 1998, 2001,
2003, 2006.
- W 1993 r. Zakład Socjologii Religii przekształca się w Instytutu
Statystyki Kościoła Katolickiego (ISKK), który ma w swoim zakresie
działania również badania socjologiczne. W tym samym roku w
Sekretariacie Episkopatu Polski podpisane zostaje porozumienie pomiędzy
ISKK a Głównym Urzędem Statystycznym w sprawie statystyki. W 1994 r.
Sekretariat Episkopatu Polski zleca Instytutowi oficjalnie prowadzenie
badań statystycznych i socjologicznych na potrzeby Kościoła zarówno w
wymiarze krajowym jak i lokalnym (diecezjalnym).
- Dla realizacji tych zadań ISKK tworzy w 1996 r. OŚRODEK SONDAŻY
SPOŁECZNYCH “OPINIA” który w następnych latach przeprowadza badania
postaw społeczno-religijnych w 12 diecezjach: włocławskiej, katowickiej
i sandomierskiej, tarnowskiej, łódzkiej, gdańskiej, poznańskiej,
częstochowskiej, łomżyńskiej, szczecińsko-kamieńskiej, lubelskiej,
warszawskiej, rozpoczynając tym samym budowanie własnej sieci
ankieterskiej.
- Założycielem i dyrektorem Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego
SAC jest ks. prof. Witold Zdaniewicz, długoletni wykładowca ATK i UKSW.
W Instytucie pracują głównie ludzie świeccy, a wśród stałych
współpracowników są naukowcy z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego,
Akademii Teologii Katolickiej i innych uczelni warszawskich.
WSPÓŁCZESNE PRACE ISKK
- Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego jest instytucją
naukowo-badawczą i gromadzi dane statystyczne w zakresie struktur
administracyjnych i społecznych Kościoła. Systematycznie zbiera,
opracowuje i publikuje dane o diecezjach, parafiach, zakonach i innych
strukturach kościelnych. W swoich publikacjach przedstawia Kościół i
życie religijne Polaków jako obiektywny zespół faktów społecznych.
- Od kilku lat Instytut prowadzi prace nad pełnym spisem parafii i
opracowaniem mapy podziału terytorialnego kraju na kościelne jednostki
administracyjne: diecezje, dekanaty, parafie z równoczesnym
uwzględnieniem podziału na gminy co powinno znacznie wzbogacić
statystykę kościelną. Dostępna jest mapa administracyjna Kościoła w
Polsce, a w 1996 r. ukazał się też wykaz parafii wg województw a w 1997
r. wg diecezji.
- Prowadzone są również prace nad zgromadzeniem danych niezbędnych do
utworzenia statystycznych baz danych o zakonach męskich i żeńskich
funkcjonujących na terenie Polski. Przeprowadzono już badanie
zgromadzenia Marianów.
- Innym obszarem pracy Instytutu był udział w międzynarodowym programie
badawczym AFBRUCH “Nowa sytuacja Kościoła w Europie Środkowej i
Wschodniej w post-totalitarnych demokratycznych społeczeństwach”.
W programie tym brało udział kilkadziesiąt ośrodków naukowych z 10 krajów
Europy Środkowo-Wschodniej, głównym celem programu było dokonanie analizy
sytuacji Kościoła w tych krajach i wysnucie wniosków na XXI wiek. Instytut
był organizatorem i koordynatorem tych badań na terenie Polski.
BADANIA OSS “OPINIA”
- Ośrodek ma w swoim zakresie działania realizację prac badawczych
podejmowanych na zlecenie instytucji kościelnych i świeckich. Nie
zakłada się przy tym ograniczeń tematycznych lub metodologicznych badań,
mogą to więc być zarówno typowe badania opinii publicznej (sondaże) jak
i prace monograficzne np. parafii, diecezji, miast czy zakonów.
Przewiduje się także podejmowanie badań rynkowych (marketingowych)
towarów i usług.
- Ośrodek przeprowadził w 1997 r. socjologiczne badanie postaw
społeczno-religijnych w diecezji włocławskiej. Jednym z ważnych celów
tego badania była rzetelna analiza postaw wyborczych ludności tej
diecezji w ostatnich wyborach prezydenckich. Wyniki badania zostały
jeszcze w tym samym roku opublikowane w książce pt.: “Kto wygrał?
Kto przegrał?” i wykorzystane do programowania pracy
duszpasterskiej przez biskupów włocławskich.
- W 1998 r. zrealizowano, metodą reprezentacyjną badanie religijności i
postaw społecznych wiernych w diecezji katowickiej. Uwzględniono w nim
specyfikę śląskiej religijności ludowej, udział w pielgrzymkach a także
postawy i zachowania wyborcze w ostatnich wyborach parlamentarnych.
- W tym samym roku przeprowadzono na 1000 osobowej próbie podobne
badanie w diecezji sandomierskiej.
- Tego typu badania przeprowadzono też w diecezjach: tarnowskiej,
łódzkiej, gdańskiej, poznańskiej, częstochowskiej, łomżyńskiej,
szczecińsko-kamieńskiej, lubelskiej, warszawskiej.
- Naukowy trzon Ośrodka Sondaży Społecznych “OPINIA”
tworzą pracownicy naukowi z wyższych uczelni warszawskich.
|